De veranderende omgeving maakt dat ziekenhuizen steeds meer genoodzaakt zijn de effectiviteit en de doelmatigheid van de door hen geleverde zorg onder de loep te nemen; het gaat steeds meer over hoge kwaliteit tegen lage(re) kosten. In het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) heeft de Raad van Bestuur in 2008 besloten om “zorgprogrammering”, het ontwikkelen en implementeren van zorgpaden, in te zetten om aan die noodzaak van effectieve en doelmatige zorg te voldoen.
Het LUMC heeft in het voorjaar van 2008 een strategische conferentie gehouden over zorgprogrammering. Er bleek een breed draagvlak voor de ontwikkeling van zorgpaden met daarbij de wens tot uniformering, uitwisseling van ervaringen en ondersteuning.
Een project Zorgprogrammering is uitgewerkt met als uitgangspunten dat het een project is voor én door de afdelingen/divisies, maar wel met centrale regie en ondersteuning. Voor dit project is externe ondersteuning gevonden bij Plexus. Tijdelijke ondersteuning, want veel belang wordt gehecht aan het opbouwen en borgen van expertise in het LUMC op het gebied van zorglogistiek /zorgprogrammering, zodat LUMC-medewerkers het houtje kunnen overnemen. Dit uitgangspunt heeft geleid tot een opleidingsprogramma “Logistiek in de Zorg”, voor LUMCers betrokken bij zorgprogrammering. Hierin werd onder meer ingegaan op de concepten zorglogistiek in bredere zin, wachtrijproblematiek, Lean, Six Sigma en Theory of Constraints. Daarnaast werden de interne adviseurs van het LUMC meegenomen in de werkwijze van Plexus en begeleid bij de adviserende taken.
In 2009 is het LUMC samen met Plexus aan de slag gegaan met de ontwikkeling van zorgpaden op vijf verschillende afdelingen (verloskunde, endocrinologie/algemene interne geneeskunde, orthopedie, thoraxchirurgie en oogheelkunde) en van 3 multidisciplinaire oncologische zorgtrajecten (hoofd-halsoncologie, cervixcarcinoom en colorectaal carcinoom).
Per afdeling of oncologisch pad werd gestart met een plenaire bijeenkomst, waar alle betrokken specialisten aanwezig waren. Als voorbereiding werd hiervoor door de adviseurs eerst een “quick scan” gedaan van de prestaties van de afdeling aan de hand van de Trag-Pi benchmark (www.tragpi.com). Het doel van deze startbijeenkomst was enerzijds alle specialisten bij dit project te betrekken en eigenaarschap op zich te laten nemen. Anderzijds om de focus van de afdeling, de keuze van de te ontwikkelen zorgpaden en de bijbehorende doelen te bepalen. Na de startbijeenkomst werden de zorgpaden ontwikkeld, bijvoorbeeld in een workshop met specialisten, ondersteund door de adviseurs. Elke afdeling maakte zo 4-6 zorgpaden. Bij de oncologische trajecten werden alle betrokken disciplines in dit proces meegenomen.
Na het vaststellen van de zorgpaden is een activiteitenplan opgesteld, dat leidraad is bij de implementatie. Deze implementatie is momenteel in volle gang.
Twee LUMC-brede conferenties over het project Zorgprogrammering in 2009 en 2010 hebben laten zien dat het onderwerp door velen met veel enthousiasme is opgepakt. De Raad van Bestuur heeft inmiddels besloten tot een vervolg: voorjaar 2010 zal een volgende ronde zorgprogrammering van start gaan.