De eerstelijnszorg is een groot goed voor de Nederlandse gezondheidszorg: laagdrempelig, goedkoop, dicht bij de burger en een krachtig filter voor de duurdere tweedelijnszorg. De eerstelijnszorg speelt een cruciale rol in het opvangen van de alsmaar stijgende zorgvraag, o.a. van de groeiende groep chronisch zieken. Hiervoor zal er wel wat moeten veranderen. De kracht van de eerstelijnszorg wordt nog lang niet ten volle benut. Twee uitdagingen waar de eerstelijnszorg voor staat:
- Het verbeteren en uniformeren van de wisselende en vaak nog gebrekkige kwaliteit van de zorg aan chronische groepen;
- Een groot deel van de zorgvraag wordt nu onterecht in de (veel duurdere) 2e lijn behandeld. Partijen in de eerstelijn moeten hier hun verantwoording nemen, maar ook zal veel van de zorgvraag waar de eerste lijn zich nu mee bezighoudt moeten verschuiven naar de patiënt zelf. De patiënt wordt nog onvoldoende bij de eigen preventie en behandeling betrokken. Echter, zelfmanagement staat in Nederland nog in de kinderschoenen.
De organisatie van de zorg zal dus moeten veranderen. Er is momenteel echter één grote belemmering. De wijze van financiering in de eerstelijn is nog een mengsel van fee-for-service consulten en zittingen, en van een abonnementsfinanciering waar geen transparante prestaties tegenover staan. Dit leidt tot een sterke fragmentatie van de eerstelijnszorg: iedere aanbieder heeft zijn eigen geldstroom en het is ingewikkeld om integrale zorg te organiseren.
De zogeheten 'integrale bekostiging' voor vier (en straks nog meer) chronische aandoeningen moet als vliegwiel voor de genoemde verbetering dienen. Het gaat in eerste instantie om de zorg rond diabetes, COPD, hartfalen en voor mensen met verhoogd cardiovasculair risico; stuk voor stuk aandoeningen waarbij pro-actief, op disease management geënte integrale zorg aantoonbaar veel doelmatigheids- en kwaliteitswinst kan opleveren.
Wat betekent dit alles voor u als eerstelijnsaanbieder? Ten eerste is het essentieel om na te denken over de plaats die u nu inneemt in de eerstelijn, en de wijze waarop de geschetste ontwikkelingen hierop van invloed zullen zijn. Ten tweede zullen veel verschillende partijen (zorggroepen, maar ook thuiszorginstellingen of ziekenhuizen) zich kunnen opwerpen als aanbieder van ketenzorg. Wat is uw rol in deze omgeving? Bent u aangesloten bij initiatieven, of laat u het over u heen komen? Wat is de toegevoegde waarde die u kunt leveren?
Recent heeft KPMG Plexus
MOVE 1.0 (Meten, organiseren verbeteren in de eerst lijn) ontwikkeld.
Meer weten?
Neem dan contact op met Erik-Jan Vlieger
T +31 (0)20 3010800
E vlieger.erik-jan@kpmgplexus.nl