“Het gaat niet om hoe we de gezondheidszorg betalen, maar hoe we gezondheidszorg betaalbaar maken”
Met dit doel duidelijk voor ogen, beschrijven de auteurs Christensen, Grossman en Hwang hun visie op een gezondheidssysteem van hoge kwaliteit tegen een betaalbare prijs in het boek “The Innovator’s Prescription”. De auteurs zijn voornamelijk geïnteresseerd in het toepassen van business strategieën op de zorg en beargumenteren op overtuigende wijze hoe ‘disruptieve innovatie’ zal leiden tot betere patiëntenzorg.
De basis van hun theorie voor verbetering van de gezondheidszorg is ‘disruptieve innovatie’ (‘disruptive innovation’) – nieuwe ideeën die, doordat ze superieur zijn, oude denkbeelden vervangen. Het resultaat is lagere kosten en een betere beschikbaarheid van producten of diensten die voorheen uitzonderlijk duur waren.
“Zodra zaken goed en betrouwbaar geregeld zijn, verandert ‘kwaliteit’ in ‘comfort'"
Nieuwe technologieën komen vaak hooggeprijsd en beperkt verkrijgbaar op de markt, maar ze zijn echter nuttig omdat ze iets doen wat daarvoor niet mogelijk was. Naarmate de tijd vordert daalt de prijs worden er extra toepassingen toegevoegd om de prijs op niveau te houden. Uiteindelijk stopt een nieuwe markttoetreder met het maken van nieuwe toepassingen en richt zich in plaats daarvan juist op een groter volume en lagere kosten.
Op dit moment zijn veel nieuwe klanten tevreden dat de technologie “goed genoeg” is; het is bruikbaar, de kwaliteit is naar behoren en dat tegen een redelijke prijs. Een voorbeeld: mainframe computers (de grote computers van vroeger, waarmee de hele kamer gevuld was) hebben eerdere wiskundige instrumenten van de markt gestoten, maar hebben op hun beurt weer plaats moeten maken voor pc’s toen deze gebruiksvriendelijk, goedkoop en “goed genoeg” werden. Deze disruptie heeft de digitale mogelijkheden bij de massa geïntroduceerd, voor een redelijke prijs en is inmiddels niet meer weg te denken uit ons alledaagse leven.
Tijdens deze ‘disruptie’ gingen bijna alle mainframe computer bedrijven failliet, ondanks het feit dat zij wel pc’s probeerden te verkopen. Hun strategie en business model was er echter op gericht om lage volumes van mainframe computers te verkopen met een grote marge. IBM was één van de weinige mainframe computerbedrijven die deze omschakeling wist te overleven doordat zij op een (fysiek) geheel andere locatie met een geheel ander business model wel in staat waren om hoge volumes pc’s tegen een kleine marge af te zetten. Tegenwoordig bestaan er nog wel mainframe computers aan de bovenkant van de markt, maar verder heeft bijna iedereen een pc die voldoet aan de persoonlijke wensen.
“'We doen alles voor iedereen’ is nooit een succesvol business model geweest.”
Helaas heeft de omschakeling van mainframe computer naar pc nog niet plaatsgevonden in de gezondheidszorg. Nieuwe technologieën zoals PET scans en DNA technieken –de “mainframes” in de computerwereld- zijn ontwikkeld en worden gebruikt in academische ziekenhuizen. Maar dezelfde academische ziekenhuizen voorzien ook in de “pc-business” - thorax radiologie, heupprotheses, knieoperaties en andere hoogvolume, vaak electieve zorg. Het mixen van de markten voor ‘mainframe computers’ en ‘pc’s’ heeft tot gevolg dat ziekenhuizen een business model gebruiken van laag volume met grote marge voor behandelingen die hoog volume, met lage marge en gebruiksvriendelijk zouden moeten zijn. Bovendien is er bewijs dat wanneer bedrijven zich specialiseren in het aanbieden van diensten in grote volumes, de kwaliteit toeneemt.
“Als er vandaag de dag geen wirwar aan subsidies zou zijn, geen gereguleerde prijzen en voorschriften die marktwerking remmen, dan zouden ziekenhuizen nu niet economisch of competitief levensvatbaar zijn.”
De huidige financieringsstructuur van de gezondheidszorg ondersteunt dit “ziekenhuis monopolie” door instellingen te betalen om elk mogelijk specialisme te laten aanbieden, en wordt niet dezelfde kansen geboden aan zelfstandige aanbieders die zich specialiseren op een gebied en dit in grote volumes tegen lage prijzen aanbieden.
Is er een oplossing?
Ja, maar die zal pijnlijk zijn voor de reeds bestaande zorgaanbieders. De auteurs stellen voor dat ziekenhuizen in hun huidige vorm –alles aanbieden voor iedereen- ontwricht zouden moeten worden door zorgaanbieders die gespecialiseerd zijn in een hoog volume kwaliteitszorg die patiëntvriendelijker is. Volgens de auteurs hebben ziekenhuizen als doel “Oplossende Ondernemingen” te zijn, diagnostische en behandel-centra waar multidisciplinaire teams samenwerken om complexe of zeldzame aandoeningen te diagnosticeren en behandelen. Maar de rest van de werkzaamheden van het huidige ziekenhuis zou gedaan moeten worden door “Toegevoegde waarde klinieken” - behandelcentra die gespecialiseerd zijn in het aanbieden van wetenschappelijk bewezen, routinematige behandelingen in groot volume tegen lage kosten.
Zijn deze ideeën van toepassing op Nederland?
In het Nederlandse stelsel wordt van private verzekeraars verwacht om de leiding te nemen op weg naar een goedkoper systeem door het selectief contracteren van zorgaanbieders met de beste zorg tegen de laagste kosten. In de praktijk zullen ziekenhuizen die alles voor iedereen aanbieden steeds minder aantrekkelijk lijken voor deze verzekeraars omdat hun business model grote winstmarges vereist, zelfs voor hoogvolume routinebehandelingen. Verzekeraars zullen juist “Toegevoegde waarde klinieken” willen contracteren voor deze hoogvolume routinebehandelingen die hun patiënten nodig hebben. Voor complexe zorg worden zij doorverwezen naar de gespecialiseerde “Oplossende Ondernemingen”. Voor de consument zou dit moeten resulteren in lagere premies en betere kwaliteit van zorg, betere toegang tot de benodigde patiëntgerichte zorg.
Wordt het ‘Disruptieve Recept’ realiteit?
Christensen, Grossman en Hwang beschrijven op overtuigende wijze dat het realiteit zou moeten worden en wat er nodig is in onze stelsels om hun visie te realiseren. Mocht u geïnteresseerd zijn, haal ook een exemplaar van het boek en neem contact met ons op. Bij Plexus geloven wij dat patiënten een betere zorg verdienen tegen lagere kosten. Graag praten we met u verder over hoe de ideeën zoals die uit het boek geïmplementeerd kunnen worden en hoe Plexus u kan helpen uw doelen te realiseren.